Verpleegkundige observaties zijn essentieel bij hartfalen - Nursestation (2024)

Decompensatio cordis, ook wel bekend als hartfalen. Tijdens haar werk als verpleegkundige in het ziekenhuis krijgt blogger Irene Klaassen er regelmatig mee te maken. Ondanks dat de specialismen totaal verschillend zijn, uit het ziektebeeld zich in de praktijk vaak op dezelfde manier. Maar hoe herken je decompensatio cordis nu als verpleegkundige?

Niet alleen op de afdeling cardiologie, maar ook op de interne geneeskunde of longgeneeskunde zie ik het in verschillende vormen voorbij komen. Hartfalen is een veelvoorkomend ziektebeeld, dus we lichten uit wat het inhoudt, waar je als verpleegkundige op let en hoe zich dat in de praktijk uit.

Wat is decompensatio cordis?

Bij hartfalen is er vaak sprake van een verminderde pompkracht van het hart, waardoor zuurstof en voedingsstoffen minder goed door het lichaam getransporteerd kunnen worden. Het kan zowel chronisch als acuut ontstaan, waarbij er niet altijd duidelijke voortekenen aanwezig hoeven te zijn. Decompensatio cordis kan verschillende gezondheidsproblemen veroorzaken, zowel op de lange als op de korte termijn.

In het begin ervaart de patiënt vaak weinig tot geen klachten en wordt het dan ook niet altijd herkend. Er kan kortademigheid bij inspanning ontstaan, wat verward kan worden met het ouder worden of klachten van vermoeidheid. Gaandeweg kan dit tot verschillende gezondheidsproblemen leiden, zeker wanneer het niet tijdig herkend wordt. In het begin weet het lichaam dit nog te compenseren, maar gaandeweg raakt het uit balans.

Waar let je op als verpleegkundige?

Omdat hartfalen acuut kan ontstaan, is het als verpleegkundige ontzettend belangrijk om je patiënt nauwlettend in de gaten te houden. Controleer dagelijks de vitale functies, monitor het gewicht en de urineproductie, observeer de ademhaling en controleer of de patiënt oedemen ontwikkelt. Wees alert op de voorgeschiedenis en medicatie van de patiënt die een eventueel overvullingsbeeld zouden kunnen uitlokken. Een kleine verandering kan er al voor zorgen dat de patiënt uit balans raakt. Dagelijkse monitoring is dus essentieel.

De behandeling van hartfalen is gericht op het herkennen en het behandelen van het ziektebeeld, met als doel om het lichaam weer in balans te krijgen. Een simpele interventie, zoals het starten van een vochtbeperking of een zoutarm dieet, kan al het verschil maken. Daarnaast kan er gestart worden met medicatie om het vocht af te drijven of kan er bijvoorbeeld gezwachteld worden.

Hartfalen in de praktijk

Tijdens mijn dienst op de longafdeling draag ik een tijdje geleden zorg voor mevrouw V., een 64-jarige dame bekend met longkanker, opgenomen nadat ze onwel is geworden tijdens een chemokuur. Mevrouw bleek een astma cardiale te hebben doorgemaakt, waarbij er een acute benauwdheid was opgetreden waarvoor opname noodzakelijk was.Mevrouw kreeg zuurstof en plastabletten en in plaats van dat ze hiervan opknapte, begon hier voor haar de ellende. Er werd te veel vocht onttrokken waardoor ze juist ondervuld raakte en er een infuus gestart moest worden. Haar diuretica werd tot nader order gestaakt zodat er niet nog meer vocht onttrokkenzou worden.

Na enkele dagen was de zuurstoftherapie en infusie niet meer noodzakelijk. Helaas hadden de nieren van mevrouw een flinke optater gekregen en begon ze weer langzaam vocht vast te houden. Door de slechte nierfunctie was herstarten van haar diuretica niet mogelijk, dus werd het kiezen tussen twee kwaden. Haar hart heeft de strijd daarbij helaas verloren. Na opnieuw een astma cardiale besloot mevrouw de behandeling te staken. Een paar dagen later is ze in het bijzijn van haar naasten overleden.

Deze casus laat een duidelijk voorbeeld zien van het wankele evenwicht dat kan ontstaan bij decompensatio cordis. Het laat ook zien dat de behandeling hiervan niet altijd gemakkelijk is en benadrukt nogmaals het belang van goede observaties en anticipatie van ons als verpleegkundige.Het is vaak balanceren op een dun randje waarbij je maar een verkeerde beweging hoeft te maken en het kwaad geschied is. Gelukkig is dit lang niet altijd het geval en is hier vaak pas sprake van in een vergevorderd stadium van decompensatio cordis. Hoe dan ook, onze verpleegkundige observaties blijven essentieel bij dit ziektebeeld.

Wil je meer leren over hart- en vaatziekten? Ga dan naar de Hartweek voor zorgprofessionals in het Catharina Ziekenhuis Eindhoven. Aanmelden kan nog tot 18 september.

Verpleegkundige observaties zijn essentieel bij hartfalen - Nursestation (1)

Auteur:Irene Klaassen

Ik werk sinds 2009 als algemeen verpleegkundige in het ziekenhuis. Mijn grote passie voor reizen heb ik weten te combineren met een baan in de zorg waarbij ik ook de zorg als verpleegkundige in het buitenland heb mogen ervaren.

Verpleegkundige observaties zijn essentieel bij hartfalen - Nursestation (2024)

FAQs

Wat zijn verpleegkundige observatiepunten bij hartfalen? ›

Omdat hartfalen acuut kan ontstaan, is het als verpleegkundige ontzettend belangrijk om je patiënt nauwlettend in de gaten te houden. Controleer dagelijks de vitale functies, monitor het gewicht en de urineproductie, observeer de ademhaling en controleer of de patiënt oedemen ontwikkelt.

Wat doe je wanneer een zorgvrager acuut hartfalen heeft? ›

Bel direct een ambulance met A1-indicatie; Zorg dat de patiënt rechtop zit met afhangende benen; Overweeg om alvast een dosis nitroglycerine oromucosaal (offlabel) of isosorbidedinitraat sublinguaal (offlabel) in te laten nemen (tenzij de patiënt bekend is met hypotensie).

Hoe kun je hartfalen observeren? ›

Bij hartfalen schiet de pompfunctie van het hart tekort in zijn belangrijkste taak, het bloed rondpompen. Benauwdheid, vochtophoping en afname van de conditie zijn de meest voorkomende klachten. U merkt dit bij inspanning, maar bij ernstig hartfalen kunt u deze klachten ook in rust ervaren.

Wat is belangrijk bij hartfalen? ›

Bij de behandeling van hartfalen proberen we het overtollige vocht uit uw lichaam te laten verdwijnen. En daardoor het hart minder te belasten. Het is daarom heel belangrijk dat u niet te veel vocht binnen krijgt: maximaal 2000 ml per dag. Het vocht van vla, yoghurt en soep telt hierbij ook mee.

Wat zijn verpleegkundige observaties? ›

Observeren is de doelgerichte en systematische waarneming van gedragingen, kenmerken en uitingen van een of meer personen of van een gebeurtenis. Voor de verpleegkundige betekent dit het bewust en gericht waarnemen van feiten die voor het verplegen relevant zijn.

Waar moet je op letten bij iemand met hartfalen? ›

Mensen met hartfalen moeten zich aan veel leefregels houden: Gebruik van medicijnen, zout arm dieet, vochtbeperking, niet te veel en niet te weinig bewegen, voldoende rusten. Vaak is het moeilijk om al deze leefregels goed vol te houden.

Hoe kun je zorgvragers observeren? ›

Observeren doe je altijd en overal, tijdens elk contact met de cliënt. Zorgvuldige observatie van het gedrag van cliënten met een verstandelijke beperking is nodig om goede zorg en ondersteuning te bieden. Als zorgverlener moet je altijd je ogen en oren openhouden om veranderingen in het gedrag waar te nemen.

Welke 2 soorten hartfalen zijn er? ›

Hartfalen kan acuut ontstaan of chronisch zijn. Bij acuut hartfalen komen de symptomen plotseling, zoals bij een hartaanval. Bij chronisch hartfalen gaat het hart meestal langzaam achteruit en ontstaan de klachten later. Omdat we hartfalen niet kunnen genezen, gaan deze klachten meestal niet meer over.

Wat zijn de 4 stadia van hartfalen? ›

4 STADIA VAN KLACHTEN BIJ HARTFALEN
NYHA IGeen klachten*
NYHA IIKlachten tijdens forse inspanning
NYHA IIIKlachten tijdens matige inspanning
NYHA IVKlachten tijdens rust of lichte inspanning
1 more row
Jul 5, 2021

Wat mag je wel en niet bij hartfalen? ›

Let op:
Brood en vervangingenGewoon, ook van beschuit crackers etc.Maximaal 6 per dag, anders natriumarm
Dieetmargarine of -halvarineOngezouten
MelkproductenGewoon
Warme maaltijdZonder zout of zoute smaakmakers bereidenGeen kant-en- klaarmaaltijden
TussendoortjesZonder zout
1 more row

Waarom geen steunkousen bij hartfalen? ›

'Als iemand hartfalen heeft, dan heeft het hart minder pompkracht. Hierdoor kan iemand kortademig of benauwd raken, want er wordt extra vocht vastgehouden', legt Melis uit. 'Wanneer je twee benen met oedeem zwachtelt, gaat het vocht omhoog, richting het hart. Dit kan soms wel tien liter vocht zijn.

Waarom is bewegen belangrijk bij hartfalen? ›

Bewegen heeft een positieve invloed op hartfalen. Mensen die hartfalen hebben en in beweging blijven of sporten liggen minder vaak in het ziekenhuis. Het is wel belangrijk om niet té fanatiek te sporten. Heel veel sporten kan er juist voor zorgen dat je meer last krijgt van je hartfalen.

Welke zorgverleners zijn betrokken bij hartfalen? ›

Er kunnen verschillende zorgverleners betrokken zijn bij de palliatieve zorg: mantelzorger, wijkverpleegkundige of hartfalenverpleegkundige, verzorgende van de thuiszorg, huisarts, apotheker, cardioloog, specialist ouderengenees- kunde en/of fysiotherapeut.

Wat zijn verpleegkundige meetinstrumenten? ›

Wat is een meetinstrument? Een meetinstrument in de zorg is een verzamelnaam van checklists en methodes die een verpleegkundige gebruikt duidelijkheid te krijgen over de situatie van de cliënt. De uitkomst van een meeting kan een trigger zijn voor een bepaalde interventie.

Wat is het belangrijkste voedingsadvies voor een client met hartfalen? ›

Als u hartfalen heeft, is het belangrijk om extra op uw voeding te letten. Wij adviseren u om weinig zout en niet te veel vocht per dag te gebruiken. Daarnaast is het belangrijk om gezond en gevarieerd te eten, zodat u genoeg voedingsstoffen binnenkrijgt.

References

Top Articles
Latest Posts
Article information

Author: The Hon. Margery Christiansen

Last Updated:

Views: 6050

Rating: 5 / 5 (50 voted)

Reviews: 81% of readers found this page helpful

Author information

Name: The Hon. Margery Christiansen

Birthday: 2000-07-07

Address: 5050 Breitenberg Knoll, New Robert, MI 45409

Phone: +2556892639372

Job: Investor Mining Engineer

Hobby: Sketching, Cosplaying, Glassblowing, Genealogy, Crocheting, Archery, Skateboarding

Introduction: My name is The Hon. Margery Christiansen, I am a bright, adorable, precious, inexpensive, gorgeous, comfortable, happy person who loves writing and wants to share my knowledge and understanding with you.